Lo lắng về bảo hiểm y tế

Chi nhánh Đoàn tiếp viên Đường sắt (ĐS) Hà Nội là một trong những đơn vị gặp rất nhiều khó khăn. Trong 6 tháng đầu năm, mỗi tháng có gần 200 NLĐ phải nghỉ luân phiên, người thì 1 tháng, người 2-3 tháng khiến thu nhập giảm, đời sống khó khăn. Tháng 7, do kích cầu du lịch, khách đông, tàu chạy lại nên đỡ hơn. Tuy nhiên, vì diễn biến của dịch bệnh COVID-19 tiếp tục phức tạp nên hiện phải dừng toàn bộ tàu chạy tuyến phía Tây (đi Lào Cai), Quảng Bình, Đà Nẵng... nên NLĐ của chi nhánh tiếp tục nghỉ luân phiên.

Theo quy định trong thời gian nghỉ luân phiên, NLĐ không được hưởng bất kỳ chế độ nào. Chính những khó khăn này là một trong những nguyên nhân khiến một số NLĐ đành đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ). Năm 2018, tổng số LĐ của chi nhánh trên 1.000 người, đến ngày 10.5.2020 chỉ còn 860 người.

Sáng 6.8, ông Phan Hải Cường - Chủ tịch Công đoàn (CĐ) Chi nhánh - cho biết, hiện mã tàu Thống Nhất do đơn vị phụ trách chỉ còn chạy SE1-2 và SE5-6, do đó thấy trước là sẽ phải tiếp tục tạm hoãn HĐLĐ với NLĐ. CĐ đã động viên toàn thể NLĐ thay phiên nhau nghỉ luân phiên để ai cũng có việc làm, cũng có thu nhập, dù không thể bằng khi có đủ việc. Bên cạnh đó, CĐ và lãnh đạo công ty (Cty) vận động những người có hệ số chức vụ chia sẻ với NLĐ phải hoãn HĐLĐ.

Tuy nhiên, điều mà ông Cường cũng như những NLĐ phải hoãn HĐLĐ lo lắng là trong thời gian hoãn HĐLĐ, NLĐ không có lương, không được hưởng các chế độ, kể cả bảo hiểm xã hội (BHXH). Đã có trường hợp trong thời gian tạm hoãn HĐLĐ, NLĐ bị ốm, phải đến cơ sở y tế nhưng không có bảo hiểm y tế (BHYT) nên phải tự chi trả tiền. Việc làm không có, thu nhập không có, chi phí cho sinh hoạt hằng ngày đã khó thì sao có tiền chi trả khi ốm đau. Vì vậy, được đóng BHYT trong thời gian tạm hoãn HĐLĐ là nguyện vọng của NLĐ và là đề xuất của CĐ.

Trong sáng 6.8, trao đổi với CĐ ĐSVN về nguyện vọng chính đáng này, được biết CĐ Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) đã có văn bản gửi BHXH, Bộ Y tế, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về việc giải quyết vướng mắc tham gia BHYT của NLĐ do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19. Trong đó nêu rõ, chỉ trong tháng 4.2020, số lượng tạm hoãn HĐLĐ là trên 2.000 người. Một trong những đề nghị của CĐ ĐSVN là cho phép đơn vị quản lý LĐ là đại lý Thu đóng BHYT hộ gia đình cho NLĐ tạm hoãn HĐLĐ; đơn vị quản lý báo giảm LĐ, đồng thời báo chuyển đối tượng BHYT cho NLĐ trong thời gian tạm hoãn để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho NLĐ và đảm bảo BHYT có thời hạn 5 năm liên tục. Đơn vị thực hiện các quy định tại Khoản 2 Điều 50 Quyết định 595/QĐ-BHXH “Trách nhiệm của đơn vị, đại lý Thu”.

Tuy nhiên, đến nay, nguyện vọng chính đáng này vẫn chưa được giải quyết rốt ráo. Hiện đã có đề nghị cho NLĐ nghỉ theo diện tạm hoãn HĐLĐ được đóng như đang có quan hệ LĐ, tức là đóng khoảng 200.000 đồng/tháng, nhưng không thấy đề nghị ai đóng, NLĐ đóng hết hay chỉ 1,5% như đang làm. Nếu hộ gia đình chỉ 67.000 đồng/tháng thì NLĐ đóng mức này là hợp lý. Còn NLĐ phải đóng mức 200.000 đồng/tháng trong lúc không có việc làm thì quá khó khăn cho NLĐ. 

Đề xuất không đơn phương chấm dứt HĐLĐ với NLĐ

Theo CĐ ĐSVN, ngoài các đơn vị phải tiến hành tạm hoãn HĐLĐ với NLĐ thì có 150 LĐ tại Trạm tiếp viên Đà Nẵng không bố trí đi tàu được do quy định giãn cách của địa phương.  Liên quan đến BN 419 đi tàu SE7, tổ tàu SE7 có trưởng tàu và 25 nhân viên phải cách ly. 

Đối với Đoàn tiếp viên ĐS Hà Nội thì dự kiến kiến tháng 8 cắt giảm nhiều tàu, NLĐ sẽ tạm hoãn HĐLĐ nhiều. Hiện các tiếp viên luôn luôn nguy cơ do tiếp xúc với hành khách lên tại Đà Nẵng trong tháng 7.2020.

CĐ ĐSVN yêu cầu các CĐ cấp trên cơ sở và cơ sở trực thuộc tham gia với chuyên môn hạn chế thấp nhất việc tạm hoãn HĐLĐ với các đối tượng thai sản, NLĐ thường xuyên điều trị tại các cơ sơ khám chữa bệnh; nắm bắt, kịp thời hỗ trợ các trường hợp NLĐ đặc biệt khó khăn, bị bệnh nặng trong thời gian tạm hoãn HĐLĐ. Tham gia, đề xuất với người sử dụng LĐ không đơn phương chấm dứt HĐLĐ với NLĐ do ảnh hưởng của dịch bệnh. Đề xuất chuyên môn mua, hỗ trợ NLĐ mua BHYT, bảo hiểm thân thể với hình thức thuận lợi nhất, phù hợp điều kiện của đơn vị.

Kịp thời nắm bắt, đề xuất đơn vị, cấp trên hỗ trợ, thăm hỏi, động viên NLĐ có hoàn cảnh khó khăn, bị ảnh hưởng của dịch bệnh; đánh giá tình hình việc làm, đời sống, thu nhập của NLĐ, báo cáo, đề xuất các giải pháp, kiến nghị với Ban Chỉ đạo, Ban Thường vụ Công đoàn ĐSVN giải quyết, kiến nghị giải quyết.

Linh Nguyên